Мағыналы жұрттың көзімен қарағанда біздің жұрт дүние жүзіне жаңа туып, тіршілігі бар жанды нәрсе екендігінің белгісін енді көрсетіп отыр. Қазақтың бұрынғы өткен заманында жорықта тіршілік болды деуге болмайды, себебі

назеке

Құрметті  қазақстандықтар!  Сіздердің  назарларыңызға  еліміз  үшін  аса маңызды, тағдырлы мəселені ұсынбақпын.  Бұл – Конституция мен заңдарға өзгерістер енгізу.  Біздің алдымызда билік тармақтары­ның өкілеттіктерін қайта бөлу міндеті тұр.  Қазір заманның дидары

Кенжеболат Жолдыбай цв

Кенжеболат  Жолдыбай, саясаттанушы Уинстон Черчилльге 1943 жылы бюджетті бекітуге алып келгенде, ол онда мәдениет саласына қаржы бөлінбегенін байқайды. Оның себебін сұрағанда, «соғыс жүріп жатқанда мәдениетке ақша бөлудің қажеті қанша» деген

Дина-Имамбаева

Дина Имамбай, әлеуметтанушы Ауыл – кіндік қанымыз тамып, туып-өскен жеріміз, алтын бесік, ұлтымыздың ұйытқысы. Ұлтымызды  ұлықтау ауылды аяққа тұрғызудан басталады.   Елбасы: «Біз кез-келген ұлттың түп-тамыры ауыл жұртында жататынын естен

Кемел

Мырзагелді Кемел,  экономика ғылымдарының докторы Кеңес үкіметі тұсында тұрақты даму үстінде деп саналған ауыл шаруашылығы саласында көзге ұрып тұрмаса да, бітеу жара сияқтанып іштен тынып келе жатқан екі проблема бар

ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚ КҮЙІ

 

Мағыналы жұрттың көзімен қарағанда біздің жұрт дүние жүзіне жаңа туып, тіршілігі бар жанды нәрсе екендігінің белгісін енді көрсетіп отыр. Қазақтың бұрынғы өткен заманында жорықта тіршілік болды деуге болмайды, себебі ол өткен күндерді біз соқырлықпен өткіздік.
Һәр жұрт өзінің жұрттығын біліп, өзгемен тізелесіп отырып жұрттық сыбағасын жырып ала алмаса, қасындағы іргелі көршісі қандай саясатты қолданып отыр, достығы қандай,  дұспандығы қандай екенін білмесе, өз ішінде жұрт едім-ау деп ояну, сілкіну болмаса, онда не тірлік, не жұрттық болады? Біздің жұртта осы айтқан кербалалық болды. Қайда айдаса жүре беру, қалай илесе көне беру, басқа ұрса өлу, көтке ұрса көну мінеки февраль өзгерісіне шейін біздің көрсеткен жұрттығымыз.

Қазақстан Республикасы Президентінің билік тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлу мәселелері жөніндегі ҮНДЕУІ

назеке

Құрметті  қазақстандықтар! 
Сіздердің  назарларыңызға  еліміз  үшін  аса маңызды, тағдырлы мəселені ұсынбақпын. 
Бұл – Конституция мен заңдарға өзгерістер енгізу. 
Біздің алдымызда билік тармақтары­ның өкілеттіктерін қайта бөлу міндеті тұр. 
Қазір заманның дидары өзгерді. 
Біз де өзгеруге тиіспіз. 

Мәдени мұра – мәңгілік мұра

Кенжеболат Жолдыбай цв

Кенжеболат  Жолдыбай,

саясаттанушы

Уинстон Черчилльге 1943 жылы бюджетті бекітуге алып келгенде, ол онда мәдениет саласына қаржы бөлінбегенін байқайды. Оның себебін сұрағанда, «соғыс жүріп жатқанда мәдениетке ақша бөлудің қажеті қанша» деген уәжге, Черчилль: «Мәдениетті ұмытсақ, несіне соғысып жатырмыз», деп бюджетке қол қоймай жіберіпті. Адамзат дамуының сапалы сатысына аяқ басуымыздың кепілі ретінде ХХІ ғасырға ЮНЕСКО тарапынан мәдениет ғасыры деген атаудың телінуі де, ал, 2000 жылдың Қазақстанда «Мәдениетті қолдау жылы» деп ресми түрде жариялануы да тегін емес.

Қалың қалай, ауыл?

Дина-Имамбаева

Дина Имамбай,
әлеуметтанушы

Ауыл – кіндік қанымыз тамып, туып-өскен жеріміз, алтын бесік, ұлтымыздың ұйытқысы. Ұлтымызды  ұлықтау ауылды аяққа тұрғызудан басталады.   Елбасы: «Біз кез-келген ұлттың түп-тамыры ауыл жұртында жататынын естен шығармауға тиіспіз» деген болатын. Алайда,  сонау 1990 жылдары  жүзеге асырылған реформалардан бері ауылдың еңсесі көтерілмей келеді. Еліміздегі  барлық ауылдық елді мекендердің 780-дейі, яғни, 10%-дан астамы әлеуметтік-экономикалық дамуы жағынан өте төмен деңгейде. Жалпы,  ауылдың болашағы әрбір қазақ азаматын толғандыратыны сөзсіз.  Өйткені,  ауыл көркейсе ондағы халықтың өмірі жақсарады, әлеуметтік жағдайы көтеріледі. «Келелі кеңестің» кезекті отырысы ауыл және ауыл шаруашылығы проблемаларына арналды. Оған экономика ғылымдарының докторы Тоқтар Есіркеп, қоғам қайраткері Дос Көшім, Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының бөлім меңгерушісі Ғалиолла Мейірман, кәсіпкерлер Нұрмахамбет Айтуғанов пен Құдайшүкір Абдуллаев жә­не «Ақиқат» журналының бас редакторы Аманхан Әлімұлы қатысып, өзекті мәсе­лелерді талқыға салды.  

Ауыл экономикасы қандай күйде?

Кемел

Мырзагелді Кемел, 
экономика ғылымдарының докторы

Кеңес үкіметі тұсында тұрақты даму үстінде деп саналған ауыл шаруашылығы саласында көзге ұрып тұрмаса да, бітеу жара сияқтанып іштен тынып келе жатқан екі проблема бар екені кейінірек, 1985 жылғы қайта құру дәуірінен айқын байқалды. Олар, біріншіден, кәсіпорындардың шаруашылық қызметінің эндогендік экономикалық стимулдарының жеткіліксіздігі еді. Бұл жағдайда кәсіп­орындарға өндіріс көлеміне орталықтандырылған жүйе арқылы тапсырма берілді, тауардың бағасы мен таралым каналы белгіленді, бұлай  бақылау кәсіпорынға стимул немесе тиімділік критерийі бола алмады.

Қаланың ауылға көмегі

Дина цв

Дина Имамбай,
әлеуметтанушы

Ауыл жайында сөз қозғалса, ауыл шаруашылығы қатар аталады. Аграрлық сала еңбеккерлері де ауыл тұрғындары. Бірақ, еліміздің ауыл шаруашылығындағы нақты өсім көлемінің артуына қарамастан, ауыл  мәселелерінің бірқатары шешімін әлі де табар емес. Бұл  ауыл шаруашылығы Қазақстан экономикасындағы ма­ңызды бағыттардың  бірі болғанмен, ауылды дамытуға серпін бере алмай отыр­ғанын көрсетеді. Оның себептері әрқилы. Соның ішінде, ауыл шаруашылығын қаржыландыру, ғылым мен өндірістің арасындағы байланыс, білікті мамандар даяр­лау мәселелері де бар.  Осы ретте, «Келелі кеңесте» қозғалған ауыл және  ауыл шаруашылығы мәселелері жайында Қазақ Ұлттық Аграрлық университетінің Ғылым және интеграция жөніндегі проректоры, техника ғылымдарының докторы, Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясының Құрметті мүшесі Марат Қалиасқаров мырзамен сұхбаттасқан едік.   

«БАТЫС СІЗДІ ӘУРЕ ЕТПЕЙ-АҚ, ӨЗІ КЕЛДІ… ҚАРСЫ АЛЫҢЫЗ!»

A01

Аманхан ӘЛІМҰЛЫ,
«Ақиқат» журналының 
Бас редакторы

Бұл мақала жазылар, не жазылмас еді. Әдеттегідей, жур­налистік машықпен қойын дәптерімді парақтап отыр­ғанмын. Бә­рі­не, со «кінәлі»… Онда «…қазақ  қазақтығын іс­теді. миссияны түсінбеді. Екінші Шоқанның тумауы да мүмкін еді. Мас­қа­ра сонда болатын еді. Екінші Шоқан Олжас кейпінде ту­ма­ған­да біз ұлт ретінде мәдени майдан шебін бұзып, алға те­рең­деп еніп кетуіміз талай жылдарға шегеріліп кетер еді. Шо­қан­ды түсінбеу осындай қауіпке ұрындырды. Олжас – қа­зір қазақтың символы. Тіпті, ол түркі дүниесінің, әрі кетсек, Азия мен Шығыс дүниесінің символы бола алады. рабиндранат Тагор, Нагиб Махфуз, Махатма Ганди, Ясунари кавабата, Рюноскэ Акутагава тәріздес тұлғалардың тізімін олжас әрі қарай жалғастыра алады. Мұхтар Әуезов пен бауыржан Момышұлын туған қазақ Абай мен Шоқаннан соң, Мағжан мен Шәкәрімнен соң, Олжасты туды. Рахмет, Тә­ңір­ге. Тәңір біздің мұңымызды, көз-жасымызды көрді. 30-жылдары біз көп жылап едік.

ЖОЛТЕРЕК – НАУРЫЗДЫҚ АТРИБУТ

Серик Ергали

Серік Әбдірешұлы, 
психология ғылымының магистрі

Бүгінгі заманауи мерекелер атрибутсыз, нышансыз өтпейді. Бұрынғы наурыздық нышандар жаңа заман талабына лайықталмаса, оның этнографиялық сипаты жал­пыазаматтық шара ретінде қабылданбай, оның кеңінен қолдау табуына кедергі болады. 20 жылдан аса ресми түрде өтіп келе жатқан наурыздық шаралардың басты кемшілігі де осында. Наурызды этнографиялық байлықпен ауырлатып алған сыңайымыз бар.